Dziennik Ustaw 2017 poz. 1159 - Obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 maja 2017 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w spr...

H DZIENNIK USTAW

ES RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 19 czerwca 2017 r. Poz. 1159

OBWIESZCZENIE

MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI

z dnia 15 maja 2017 r.

w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

1.    Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 296 i 1579 oraz z 2017 r. poz. 1139) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2014 r. poz. 201), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:

1)    rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 kwietnia 2014 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. poz. 501);

2)    rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 czerwca 2015 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. poz. 895);

3)    rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 czerwca 2016 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. poz. 877).

2.    Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity rozporządzenia nie obejmuje:

1)    § 2-6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 kwietnia 2014 r. zmieniającego rozporządzenie

w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. poz. 501), które stanowią:

„§ 2. Do wniosków o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 złożonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia przepisy § 2 ust. 7 pkt 2, § 7 ust. 1, § 8 ust. 1, § 14 ust. 2, § 15 ust. 1d, 1e, 1h i 1j oraz § 18 ust. 4 rozporządzenia wymienionego w § 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.

§ 3. Przepisy § 19 pkt 6 oraz § 22 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia wymienionego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem stosuje się również do beneficjentów, którym przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia upłynęły terminy na spełnienie warunku, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia wymienionego w § 1.

§ 4. 1. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwana dalej „Agencją”, w terminie 45 dni od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, przekaże informację o zmianie przepisów w zakresie, o którym mowa w § 22 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia wymienionego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem, benefi-

cjentom, którzy są zobowiązani na podstawie decyzji ostatecznej o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności do zwrotu pomocy finansowej przyznanej w ramach działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom” lub wobec których wszczęto postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w związku z niespełnieniem warunku, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia wymienionego w § 1, oraz pozostałym beneficjentom, którzy są zobowiązani do uzupełnienia wykształcenia zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia wymienionego w § 1.

2.    W informacji, o której mowa w ust. 1, Agencja wzywa beneficjentów, w odniesieniu do których zaistniały okoliczności, o których mowa w § 22 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia wymienionego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem, do złożenia we właściwych oddziałach regionalnych Agencji, w terminie 10 dni roboczych od dnia otrzymania informacji, oświadczenia o wystąpieniu okoliczności, o których mowa w § 22 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia wymienionego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem, wraz ze szczegółowymi wyjaśnieniami dotyczącymi tych okoliczności oraz dokumentami, o których mowa w § 22 ust. 2 rozporządzenia wymienionego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem.

3.    Organ, który wydał decyzję ostateczną, o której mowa w ust. 1, na podstawie oświadczenia, o którym mowa w ust. 2, oraz dokumentów, o których mowa w § 22 ust. 2 rozporządzenia wymienionego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem, wszczyna z urzędu postępowanie w sprawie uchylenia tej decyzji.

4.    Organ, który wydał decyzję ostateczną, o której mowa w ust. 1, uchyla tę decyzję, jeżeli zachodzą okoliczności, o których mowa w § 22 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia wymienionego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem. Jeżeli decyzję ostateczną, o której mowa w ust. 1, wydał organ wyższego stopnia, organ ten uchyla również decyzję wydaną w tym zakresie w pierwszej instancji.

5.    Postępowania w sprawie zwrotu pomocy finansowej przyznanej w ramach działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom” w związku z niespełnieniem przez beneficjenta warunku, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia wymienionego w § 1, z powodu wystąpienia okoliczności, o których mowa w § 22 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia wymienionego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia decyzją ostateczną, umarza się.

§ 5. 1. Przepisy § 20 ust. 3 pkt 3 i 4 rozporządzenia wymienionego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem stosuje się również do beneficjentów, którzy:

1)    przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia nie spełnili warunku, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 3 lit. a lub c rozporządzenia wymienionego w § 1, lub

2)    są zobowiązani na podstawie decyzji ostatecznej o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności do zwrotu pomocy finansowej przyznanej w ramach działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom” w związku z niespełnieniem warunku, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 3 lit. a lub c rozporządzenia wymienionego w § 1.

2.    Organ, który wydał decyzję ostateczną, o której mowa w ust. 1 pkt 2, wszczyna z urzędu postępowanie w sprawie zmiany tej decyzji.

3.    W decyzji o zmianie decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 2, organ ustala kwotę nienależnie pobranych płatności zgodnie z § 20 ust. 3 pkt 3 lub 4 rozporządzenia wymienionego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem.

§ 6. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.”;

2)    § 2-4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 czerwca 2015 r. zmieniającego rozporządzenie

w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. poz. 895), które stanowią:

„§ 2. 1. Przepisy § 20 ust. 3 pkt 2 i 2a rozporządzenia wymienionego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem stosuje się również do beneficjentów, którzy:

1)    przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia nie spełnili warunku, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia wymienionego w § 1, lub

2)    są obowiązani na podstawie decyzji ostatecznej o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności do zwrotu pomocy finansowej przyznanej w ramach działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom” w związku z niespełnieniem warunku, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia wymienionego w § 1.

2. Organ, który wydał decyzję ostateczną, o której mowa w ust. 1 pkt 2, wszczyna z urzędu postępowanie w sprawie zmiany tej decyzji.

3. W decyzji o zmianie decyzji ostatecznej, o której mowa w ust. 1 pkt 2, organ ustala kwotę nienależnie pobranych płatności zgodnie z § 20 ust. 3 pkt 2a rozporządzenia wymienionego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem.

§ 3. Przepisy § 19 pkt 8 i 9 rozporządzenia wymienionego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem stosuje się do beneficjentów, dla których przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia nie upłynęły terminy, o których mowa w tych przepisach.

§ 4. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.”;

3)    § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 czerwca 2016 r. zmieniającego rozporządzenie

w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. poz. 877), które stanowią:

„§ 2. Przepis § 18 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia zmienianego w § 1 w zakresie dotyczącym spełniania warunku, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret trzecie rozporządzenia zmienianego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem, stosuje się również do osób fizycznych, którym przyznano pomoc finansową w ramach działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.

§ 3. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.”.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: K. Jurgiel

Załącznik do obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 maja 2017 r. (poz. 1159)

ROZPORZĄDZENIE

MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI1

z dnia 17 października 2007 r.

w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

Na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2016 r. poz. 1387 i 1579 oraz z 2017 r. poz. 5 i 624) zarządza się, co następuje:

§ 1. Rozporządzenie określa szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej w ramach działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013, zwanym dalej „Programem”, w tym:

1)    tryb składania wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność;

2)    szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie pomocy oraz wnioski o płatność;

3)    kategorie siły wyższej i wyjątkowe okoliczności, inne niż wymienione w przepisach rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006, str. 15, zpóźn. zm2>)1 2 3 4 zwanego dalej „rozporządzeniem nr 1974/2006”, w przypadku wystąpienia których nie jest wymagany zwrot pomocy.

§ 2. 1. Pomoc finansowa w ramach działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom” objętego Programem, zwana dalej „pomocą”, jest przyznawana osobie fizycznej:

1) która:

a) z zastrzeżeniem § 7, do dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy nie prowadziła działalności rolniczej i po raz pierwszy rozpocznie prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym w rozumieniu art. 553 Kodeksu cywilnego, zwanym dalej „gospodarstwem”, jeżeli w wymaganym okresie:

-    powierzchnia użytków rolnych w gospodarstwie będzie nie mniejsza niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju oraz nie większa niż 300 ha,

-    gospodarstwo będzie prowadzone samodzielnie,

-4) budynki i budowle znajdujące się w gospodarstwie, wykorzystywane do produkcji rolnej, oraz użytki rolne w gospodarstwie wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej nie będą stanowiły przedmiotu współwłasności lub współposiadania, z wyłączeniem małżeńskiej wspólności majątkowej, wspólnot gruntowych oraz z wyłączeniem budynków, budowli i użytków rolnych będących przedmiotem współwłasności, objętych realizowaną przez osoby wspólnie wnioskujące operacją typu „Modernizacja gospodarstw rolnych” w ramach poddziałania „Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020,

- w gospodarstwie będą spełnione określone odrębnymi przepisami wymagania w zakresie ochrony środowiska, higieny i warunków utrzymania zwierząt,

b)    jest pełnoletnia i w dniu złożenia przez nią wniosku o przyznanie pomocy nie ukończyła 40 roku życia,

c)    jest obywatelem państwa członkowskiego Unii Europej skiej,

d)    posiada odpowiednie kwalifikacje zawodowe,

e)    nie ma ustalonego prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy;

2)    której małżonek do dnia złożenia przez nią wniosku o przyznanie pomocy nie prowadził działalności rolniczej;

3)    jeżeli plan rozwoju gospodarstwa, zwany dalej „biznesplanem”, o którym mowa w art. 13 rozporządzenia nr 1974/20063):

a)    określa strukturę produkcji rolnej uwzględniającą powierzchnię i rodzaj użytków rolnych oraz jakość gleb w gospodarstwie, znajdujące się w gospodarstwie budynki i budowle wykorzystywane do produkcji rolnej oraz maszyny, urządzenia i wyposażenie do produkcji rolnej,

b)    zapewnia osiągnięcie nadwyżki bezpośredniej z działalności rolniczej prowadzonej w gospodarstwie równej co najmniej 4 ESU (Europejska Jednostka Wielkości Ekonomicznej) i nie mniejszej niż wartość nadwyżki bezpośredniej w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy,

c)    przewiduje inwestycje na kwotę co najmniej 70% pomocy, z zastrzeżeniem § 18 ust. 3.

2. Uznaje się, że osoba fizyczna prowadziła działalność rolniczą, jeżeli:

1)    była właścicielem lub posiadaczem nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych co najmniej 1 ha, z wyłączeniem przypadku, gdy nabyła tę nieruchomość w drodze spadku, a w terminie 12 miesięcy od tego dnia dokonała zbycia:

a)    tej nieruchomości albo

b)    udziału we współwłasności tej nieruchomości, jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność, lub

2)    wystąpiła o:

a)    przyznanie płatności na podstawie przepisów o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności cukrowej lub przepisów o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej lub

b)    pomoc finansową dla rolników w ramach Programu SAPARD, lub

c)    pomoc finansową na działania objęte Planem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006, lub

d)    przeznaczone dla osób prowadzących działalność rolniczą lub rolników dofinansowanie realizacji projektu w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego „Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006”, w tym w zakresie działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom”, lub

e)    przeznaczoną dla osób prowadzących działalność rolniczą lub rolników pomoc w ramach działań objętych Programem, w tym działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom”, lub

3)    otrzymała kredyt preferencyjny udzielany na podstawie przepisów dotyczących szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji lub przepisów dotyczących szczegółowego zakresu i kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji, lub przepisów dotyczących realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z wyłączeniem kredytu udzielanego na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego, lub

4)    była posiadaczem zwierząt gospodarskich objętych obowiązkiem zgłoszenia do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, lub

5)    została ubezpieczona na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników jako rolnik lub małżonek rolnika, lub z tytułu prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej, lub

6)    prowadziła choćby jeden z następujących działów specjalnych produkcji rolnej:

a)    produkcja roślin w szklarniach lub tunelach,

b)    produkcja grzybów,

c)    produkcja drobiarska, w tym wylęgarnie,

d)    produkcja drobiu rzeźnego lub nieśnego,

e)    produkcj a zwierząt futerkowych,

f)    produkcja pszczelarska,

g)    hodowla lub chów zwierząt gospodarskich poza gospodarstwem rolnym, z wyłączeniem koni hodowlanych w liczbie mniejszej niż 3 sztuki

- w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych.

3.    Osoba fizyczna, która wystąpiła o przyznanie pomocy w ramach działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom” objętego Programem i której nie przyznano tej pomocy albo przyznano pomoc, z tym że zostało stwierdzone wygaśnięcie decyzji o przyznaniu pomocy w przypadku, o którym mowa w § 17 ust. 2 i 3, albo uchylono decyzję o przyznaniu pomocy w przypadku, o którym mowa w § 17 ust. 4, może ponownie wystąpić z wnioskiem o przyznanie pomocy, o ile nie zaistniał żaden inny z przypadków określonych w ust. 2.

4.    Rozpoczęcie prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, może nastąpić przed dniem wydania decyzji w sprawie przyznania pomocy, jednakże na wyłączne ryzyko wnioskodawcy. W przypadku odmowy przyznania pomocy wnioskodawcy nie przysługuje roszczenie o przyznanie pomocy.

5.    Przez działalność rolniczą, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się działalność w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji warzywniczej, ogrodniczej i sadowniczej, z wyłączeniem produkcji rybnej i leśnej, oraz w działach specjalnych produkcji rolnej, o których mowa w ust. 2 pkt 6.

6.    Jeżeli o pomoc ubiegają się oboje małżonkowie i oboje spełniają warunki jej przyznania, pomoc przyznaje się tylko jednemu z nich, co do którego współmałżonek wyraził pisemną zgodę.

7.    Pomoc może być przyznana osobie fizycznej także w przypadku, gdy jej małżonek, przed dniem złożenia przez nią wniosku o przyznanie pomocy, prowadził działalność rolniczą - pod warunkiem że:

1)    małżonkowi, zarówno w trakcie trwania małżeństwa, jak i przed jego zawarciem, nie przyznano pomocy w zakresie działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom” w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego „Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006” ani w ramach działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom” objętego Programem;

2) 5 6 wcześniej niż w okresie 15 miesięcy przed dniem złożenia tego wniosku, zarówno w trakcie trwania małżeństwa, j ak

i przed jego zawarciem, w odniesieniu do małżonka nie zaistniał żaden z przypadków określonych w ust. 2;

3)    gospodarstwo małżonka wejdzie w skład małżeńskiej wspólności majątkowej lub odrębnego majątku beneficjenta.

§ 3. 1. W przypadku gdy średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju jest wyższa niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w województwie, w którym jest położone gospodarstwo, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a, minimalna powierzchnia użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa w okresie, o którym mowa w § 5 ust. 2, może być mniejsza niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju, z tym że nie może być mniejsza niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w województwie, w którym jest położone to gospodarstwo.

2.    W przypadku gospodarstw położonych na obszarze więcej niż jednego województwa, za województwo, w którym jest położone gospodarstwo, uznaje się to województwo, w którym jest położona największa część użytków rolnych wchodzących w skład tego gospodarstwa.

3.    Przy ustalaniu powierzchni gospodarstwa bierze się pod uwagę średnią powierzchnię gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w poszczególnych województwach oraz średnią powierzchnię gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju, w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy.

4.    Średnią powierzchnię gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w poszczególnych województwach oraz średnią powierzchnię gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju w danym roku przyjmuje się na podstawie informacji ogłaszanych przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwanej dalej „Agencją”, na podstawie art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 i 1529, z 2013 r. poz. 311 oraz z 2014 r. poz. 240f

5. Przy ustalaniu minimalnej powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze, sumuje się powierzchnię użytków rolnych stanowiących przedmiot:

1)    własności;

2)    użytkowania wieczystego;

3)    dzierżawy z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub od jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli umowa dzierżawy została zawarta na czas nieoznaczony lub na okres co najmniej 5 lat, jednak nie krótszy niż do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy;

4)    dzierżawy od podmiotów innych niż wymienione w pkt 3, jeżeli umowa dzierżawy została zawarta:

a)    w formie aktu notarialnego albo ma datę pewną,

b)    na okres co najmniej 10 lat.

§ 4. 1. Przez samodzielne prowadzenie gospodarstwa, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret drugie, rozumie się prowadzenie gospodarstwa osobiście, na własny rachunek i we własnym imieniu, ponoszenie kosztów i czerpanie korzyści w związku z jego prowadzeniem.

2. Uznaje się, że osoba fizyczna prowadzi gospodarstwo osobiście, jeżeli pracuje w tym gospodarstwie oraz podejmuje wszelkie decyzje dotyczące prowadzenia tego gospodarstwa.

§ 5. 1. Warunki, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a, powinny być spełnione w terminie 180 dni od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy i zachowane do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy, z tym że:

1)    w przypadku, o którym mowa w § 3 ust. 1, warunek dotyczący minimalnej powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a, nie mniejszej niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju, powinien być spełniony do dnia upływu 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy i zachowany do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy;

2)    warunek określony w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret czwarte powinien być spełniony do dnia upływu 3 lat od dnia wejścia w posiadanie nieruchomości rolnej o powierzchni co najmniej 1 ha oraz zachowany do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy.

2.    W przypadku, o którym mowa w § 3 ust. 1, powierzchnia użytków rolnych w gospodarstwie, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a, do dnia upływu 180 dni od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy powinna być nie mniejsza niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w województwie i powinna zostać zachowana do dnia spełnienia warunku dotyczącego minimalnej powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie nie mniejszej niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju.

3.    Warunek, o którym mowa w § 2 ust. 7 pkt 3, powinien być spełniony w terminie 180 dni od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy i zachowany do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy.

4.    Za dzień rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a, uznaje się dzień wejścia po raz pierwszy w posiadanie nieruchomości o powierzchni użytków rolnych co najmniej 1 ha.

§ 6. 1. Warunek dotyczący kwalifikacji zawodowych, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. d, uważa się za spełniony, jeżeli osoba fizyczna posiada:

1)    wykształcenie rolnicze zasadnicze zawodowe, średnie lub wyższe lub

2)    tytuł kwalifikacyjny lub tytuł zawodowy, lub tytuł zawodowy mistrza w zawodzie przydatnym do prowadzenia działalności rolniczej i co najmniej 3-letni staż pracy w rolnictwie, lub

3)    wykształcenie wyższe inne niż rolnicze i co najmniej 3-letni staż pracy w rolnictwie albo wykształcenie wyższe inne niż rolnicze i ukończone studia podyplomowe w zakresie związanym z rolnictwem, albo wykształcenie średnie inne niż rolnicze i co najmniej 3-letni staż pracy w rolnictwie, lub

4)    wykształcenie podstawowe, gimnazjalne lub zasadnicze zawodowe inne niż rolnicze i co najmniej 5-letni staż pracy w rolnictwie, lub

5)    kwalifikacje rolnicze wymagane przy udzielaniu pomocy młodym rolnikom w państwie, którego obywatelstwo posiada, w ramach analogicznego działania współfinansowanego przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) - jeżeli nie posiada obywatelstwa polskiego.

2. Szczegółowy wykaz kierunków studiów, zawodów i specjalności oraz tytułów kwalifikacyjnych w zakresie rolnictwa, a także rodzaje dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji zawodowych określa załącznik do rozporządzenia.

3.    Osobie nieposiadającej kwalifikacji zawodowych, o których mowa w ust. 1, może być przyznana pomoc, jeżeli zobowiąże się do uzupełnienia wykształcenia w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy.

4.    Za staż pracy w rolnictwie uznaje się okres, liczony do dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy, w którym wnioskodawca:

1)    podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników j ako domownik lub

2)    był zatrudniony w gospodarstwie rolnym, na podstawie umowy o pracę lub spółdzielczej umowy o pracę, na stanowisku związanym z prowadzeniem produkcji rolnej,

3)    odbył staż, o którym mowa w art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2017 r. poz. 1065), obejmujący wykonywanie czynności związanych z prowadzeniem działalności rolniczej.

§ 7. 1.7) Dopuszcza się przyznanie pomocy osobie fizycznej, która przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy rozpoczęła prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym, jeżeli od dnia rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej do dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy nie upłynęło więcej niż 15 miesięcy, a do dnia wydania decyzji o przyznaniu pomocy - więcej niż 18 miesięcy.

2.    (uchylony).

3.    Za dzień rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej, o którym mowa w ust. 1, uznaje się:

1)    dzień wejścia po raz pierwszy w posiadanie nieruchomości o powierzchni użytków rolnych co najmniej 1 ha;

2)    w przypadku osób fizycznych, które nabyły gospodarstwo przed ukończeniem 18 roku życia - dzień ukończenia 18 roku życia;

3)    w przypadku osób fizycznych, które nabyły gospodarstwo po ukończeniu 18 roku życia, a przed zakończeniem nauki:

a)    w systemie dziennym w szkole ponadgimnazjalnej, z wyłączeniem zasadniczej szkoły zawodowej i trzyletniej szkoły specjalnej, lub

b)    w systemie dziennym w dotychczasowej szkole ponadpodstawowej, z wyłączeniem szkoły zasadniczej, lub

c)    na uczelni - wyłącznie w trakcie stacjonarnych studiów pierwszego i drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich

- dzień zakończenia lub zaprzestania nauki, jednakże najpóźniej dzień ukończenia 26 roku życia, pod warunkiem że wnioskodawca nie miał przerw w nauce, a w przypadku kontynuowania nauki na uczelni - podjęcie nauki nastąpiło w roku uzyskania świadectwa dojrzałości lub świadectwa maturalnego;

4)    w przypadku osób fizycznych, które nabyły gospodarstwo przed ukończeniem 18 roku życia i kontynuowały naukę w szkole, o której mowa w pkt 3 - dzień zakończenia lub zaprzestania nauki, jednakże najpóźniej dzień ukończenia 26 roku życia, pod warunkiem że wnioskodawca nie miał przerw w nauce, a w przypadku kontynuowania nauki na uczelni - podjęcie nauki nastąpiło w roku uzyskania świadectwa dojrzałości lub świadectwa maturalnego;

5)    w przypadku osób fizycznych, które nabyły gospodarstwo przed dniem rozpoczęcia odbywania zasadniczej służby wojskowej lub w trakcie jej odbywania w ramach spełnienia obowiązku odbycia zasadniczej służby wojskowej -dzień zakończenia tej służby, pod warunkiem że rozpoczęcie służby nastąpiło nie później niż w okresie 12 miesięcy od dnia określonego w pkt 1-3;

6)    w przypadku osób fizycznych, które nabyły gospodarstwo w drodze spadku i wydzierżawiły to gospodarstwo nie później niż w terminie 12 miesięcy od dnia jego nabycia - dzień rozwiązania albo wygaśnięcia umowy dzierżawy, pod warunkiem że umowa dzierżawy została zawarta w formie aktu notarialnego albo ma datę pewną.

3a. Jeżeli dzień, o którym mowa w ust. 3 pkt 6, przypada przed dniem określonym w ust. 3 pkt 2-5, za dzień rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej, o którym mowa w ust. 1, uznaje się dzień określony odpowiednio w ust. 3 pkt 2, 3, 4 albo 5. 7 w ust. 3 pkt 3-6, które zostały ubezpieczone z mocy przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników jako rolnik i nie dokonały innej z czynności, o których mowa w § 2 ust. 2 pkt 2-6, za dzień rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej nie uznaje się dnia, od którego podlegają temu ubezpieczeniu.

5.    W przypadku osób fizycznych, o których mowa w ust. 1, do stażu pracy w rolnictwie wlicza się również okres od określonego zgodnie z ust. 3 dnia rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej.

6.    Pomoc może być przyznana, jeżeli osobie fizycznej, o której mowa w ust. 1, nie przyznano pomocy w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego „Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006” w zakresie działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom”.

7.    (uchylony).

8.    (uchylony).

§ 8. 1.8) Pomoc przyznaje się w wysokości 100 tysięcy złotych.

2.    Pomoc przyznaje się danej osobie fizycznej tylko raz.

3.    Przepisu ust. 2 nie stosuje się do osób fizycznych, którym przyznano pomoc, jeżeli zostało stwierdzone wygaśnięcie decyzji o przyznaniu pomocy w przypadku, o którym mowa w § 17 ust. 2 i 3, albo została uchylona decyzja o przyznaniu pomocy w przypadku, o którym mowa w § 17 ust. 4.

§ 9. 1. Prezes Agencji podaje do publicznej wiadomości, na stronie internetowej administrowanej przez Agencję oraz co najmniej w jednym dzienniku o zasięgu ogólnokrajowym, informację o możliwości składania wniosków o przyznanie pomocy w ramach działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom”.

2. Prezes Agencji określa w informacji, o której mowa w ust. 1, dzień rozpoczęcia oraz dzień zakończenia terminu składania wniosków o przyznanie pomocy, przy czym termin ten nie może być dłuższy niż 60 dni.

§ 10. Wniosek o przyznanie pomocy składa się osobiście lub przez upoważnioną osobę, listem poleconym lub pocztą kurierską do dyrektora oddziału regionalnego Agencji, właściwego ze względu na miejsce położenia gospodarstwa.

§ 11. 1. Wniosek o przyznanie pomocy zawiera w szczególności:

1)    dane wnioskodawcy:

a)    imię, nazwisko,

b)    miejsce zamieszkania i adres,

c)    numer ewidencyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (PESEL), o ile został nadany,

d)    datę urodzenia,

e)    stan cywilny wnioskodawcy;

2)    dane małżonka wnioskodawcy, o których mowa w pkt 1 lit. a-d, oraz datę zawarcia związku małżeńskiego - w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim; 8 9 10 11

2)    biznesplan sporządzony zgodnie ze wzorem udostępnionym przez Agencję;

3)    kopię dokumentu potwierdzającego posiadanie wymaganych kwalifikacji zawodowych;

4)    oświadczenie o sposobie uzupełnienia wykształcenia - w przypadku, o którym mowa w § 6 ust. 3, sporządzone zgodnie ze wzorem udostępnionym przez Agencję;

5)    oświadczenie, że wnioskodawca nie ma ustalonego prawa do renty przyznanej z tytułu całkowitej niezdolności do pracy;

6)    w przypadku wnioskodawcy, który nie prowadził działalności rolniczej:

a)    oświadczenie o nieprowadzeniu działalności rolniczej, w szczególności w zakresie określonym w § 2 ust. 2, sporządzone zgodnie ze wzorem udostępnionym przez Agencję,

b)    zaświadczenie z właściwego oddziału Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego potwierdzające, że do dnia wydania zaświadczenia wnioskodawca nie był ubezpieczony na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników jako rolnik lub małżonek rolnika, lub z tytułu prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej,

c)    zaświadczenie wydane przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego potwierdzające brak wpisu w ewidencji podatników podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej, o których mowa w § 2 ust. 2 pkt 6;

7)    w przypadku wnioskodawcy pozostaj ącego w związku małżeńskim:

a)    kopię dokumentu tożsamości małżonka - części dotyczącej danych osobowych,

b)    oświadczenie małżonka wnioskodawcy, że do dnia złożenia przez wnioskodawcę wniosku o przyznanie pomocy nie prowadził działalności rolniczej, w szczególności w zakresie określonym w § 2 ust. 2, sporządzone zgodnie ze wzorem udostępnionym przez Agencję, oraz dotyczące małżonka dokumenty wymienione w pkt 6 lit. b i c, albo

c)    oświadczenie małżonka wnioskodawcy, że prowadził działalność rolniczą, w szczególności w zakresie określonym w § 2 ust. 2, jednak nie dokonał żadnej z czynności, o których mowa w § 2 ust. 2, wcześniej niż 12 miesięcy przed dniem złożenia przez wnioskodawcę wniosku o przyznanie pomocy, sporządzone zgodnie ze wzorem udostępnionym przez Agencję, oraz dotyczące małżonka dokumenty wymienione w § 13 pkt 1-3.

§ 13. Osoba, o której mowa w § 7 ust. 1, oprócz dokumentów wymienionych w § 12 pkt 1-5 i 7, dołącza do wniosku o przyznanie pomocy:

1)    dokument potwierdzający tytuł prawny do nieruchomości rolnych wchodzących w skład gospodarstwa;

2)    zaświadczenie z właściwego oddziału Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o okresach podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników jako rolnik lub małżonek rolnika, lub z tytułu prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej bądź potwierdzające, że do dnia wydania zaświadczenia wnioskodawca nie był ubezpieczony na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników jako rolnik lub małżonek rolnika, lub z tytułu prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej;

3)    zaświadczenie wydane przez naczelnika urzędu skarbowego o okresach podlegania opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych z tytułu prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej wymienionych w § 2 ust. 2 pkt 6, bądź potwierdzające brak wpisu w ewidencji podatników tego podatku;

4)    dokumenty potwierdzające dzień rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej, inne niż określone w pkt 1-3 oraz w § 12 pkt 1 i 3, w szczególności dokumenty potwierdzające dzień, o którym mowa w § 7 ust. 3 pkt 3-5;

5)    oświadczenie dotyczące spełniania określonych odrębnymi przepisami wymagań w zakresie ochrony środowiska, higieny i warunków utrzymania zwierząt w gospodarstwie, sporządzone zgodnie ze wzorem udostępnionym przez Agencję.

§ 14. 1. Wnioski o przyznanie pomocy rozpatruje się zgodnie z kolejnością ich złożenia.

2.9) W przypadku stwierdzenia, że wniosek o przyznanie pomocy nie spełnia wymogów formalnych, Agencja wzywa wnioskodawcę do usunięcia braków w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania.

§ 15. 1. Pomoc przysługuje według kolejności ustalonej dla całego kraju przy zastosowaniu kryteriów wyboru.

la.    Przy ustalaniu kolejności przysługiwania pomocy uwzględnia się wszystkie wnioski o przyznanie pomocy złożone osobiście albo przez upoważnioną osobę w oddziałach regionalnych Agencji w terminie, o którym mowa w § 9 ust. 2, oraz wszystkie wnioski o przyznanie pomocy nadane w tym terminie listem poleconym lub pocztą kurierską.

lb.    O kolejności przysługiwania pomocy decyduje suma uzyskanych punktów, z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku, przyznawanych na podstawie następujących kryteriów wyboru:

1)    jeżeli powierzchnia użytków rolnych w gospodarstwie wskazanym w biznesplanie jest:

a)    w przypadku gospodarstw położonych w województwie, w którym średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym jest równa albo wyższa od średniej powierzchni gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju:

-    nie mniejsza niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju i nie większa niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w województwie - przyznaje się od 5 do 10 punktów, przy czym 5 punktów przyznaje się, gdy powierzchnia użytków rolnych jest równa średniej powierzchni gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju, a dla pozostałych wartości proporcjonalnie więcej - do 10 punktów dla powierzchni użytków rolnych równej średniej powierzchni gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w województwie,

-    nie mniejsza niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w województwie i nie większa niż dwukrotność tej średniej - przyznaje się od 10 do 15 punktów, przy czym 10 punktów przyznaje się, gdy powierzchnia użytków rolnych jest równa średniej powierzchni gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w województwie, a dla pozostałych wartości proporcjonalnie więcej - do 15 punktów dla powierzchni użytków rolnych równej dwukrotności tej średniej,

-    większa niż dwukrotność średniej powierzchni gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w województwie -przyznaje się 16 punktów,

b)    w przypadku gospodarstw położonych w województwie, w którym średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym jest niższa od średniej powierzchni gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju:

-    nie mniejsza niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w województwie i nie większa niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju - przyznaje się od 5 do 10 punktów, przy czym 5 punktów przyznaje się, gdy powierzchnia użytków rolnych jest równa średniej powierzchni gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w województwie, a dla pozostałych wartości proporcjonalnie więcej - do 10 punktów dla powierzchni użytków rolnych równej średniej powierzchni gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju,

-    nie mniejsza niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju i nie większa niż dwukrotność tej średniej - przyznaje się od 10 do 15 punktów, przy czym 10 punktów przyznaje się, gdy powierzchnia użytków rolnych jest równa średniej powierzchni gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju, a dla pozostałych wartości proporcjonalnie więcej - do 15 punktów dla powierzchni użytków rolnych równej dwukrotności tej średniej,

-    większa niż dwukrotność średniej powierzchni gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju - przyznaje się 16 punktów;

2)    jeżeli wnioskodawca posiada:

a)    wykształcenie wyższe rolnicze albo wykształcenie wyższe inne niż rolnicze i co najmniej 3-letni staż pracy w rolnictwie albo wykształcenie wyższe inne niż rolnicze i ukończone studia podyplomowe w zakresie związanym z rolnictwem - przyznaje się 5 punktów,

b)    wykształcenie średnie rolnicze albo wykształcenie średnie inne niż rolnicze i co najmniej 3-letni staż pracy w rolnictwie - przyznaje się 4 punkty,

c)    wykształcenie rolnicze zasadnicze zawodowe albo kwalifikacje rolnicze, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 5 -przyznaje się 3 punkty,

d) kwalifikacje rolnicze, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 2 - przyznaje się 2 punkty,

e) kwalifikacje rolnicze, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 4 - przyznaje się 1 punkt;

3)    jeżeli bezrobocie w powiecie, na obszarze którego jest położone gospodarstwo wskazane w biznesplanie, według

danych publikowanych przez Główny Urząd Statystyczny w miesiącu poprzedzającym miesiąc podania do publicznej

wiadomości informacji, o której mowa w § 9 ust. 1, było:

a)    najwyższe w województwie - przyznaje się 5 punktów,

b)    niższe niż bezrobocie, o którym mowa w lit. a - przyznaje się proporcjonalnie mniej punktów, do 0 punktów w przypadku, gdy bezrobocie w powiecie było najniższe w województwie.

lc.    W przypadku gospodarstw położonych na obszarze więcej niż jednego powiatu, za powiat, na obszarze którego jest położone gospodarstwo, uznaje się ten powiat, w którym jest położona największa część użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa.

ld. 12 Kolejność przysługiwania pomocy jest ustalana na podstawie danych zawartych we wniosku o przyznanie pomocy oraz dołączonych do niego dokumentach. Dokonanie przez wnioskodawcę zmian we wniosku o przyznanie pomocy po upływie 20 dni od dnia zakończenia terminu składania wniosków o przyznanie pomocy nie ma wpływu na kolejność przysługiwania pomocy.

le. 12 W pierwszej kolejności pomoc przysługuje wnioskodawcom, którzy uzyskali największą liczbę punktów, przy czym pomoc jest przyznawana, jeżeli wnioskodawca uzyskał co najmniej 7 punktów.

lf.    W przypadku wnioskodawców, którzy uzyskali taką samą liczbę punktów, o kolejności przysługiwania pomocy decyduje powierzchnia użytków rolnych w gospodarstwie wskazanym w biznesplanie, począwszy od największej.

1 g. W przypadku wnioskodawców, którzy uzyskali taką samą liczbę punktów i wskazali w biznesplanie gospodarstwa o identycznej powierzchni użytków rolnych, pomoc przysługuje w kolejności złożenia poprawnego i kompletnego wniosku o przyznanie pomocy.

lh. 13 Dyrektorzy oddziałów regionalnych Agencji przyznają wnioskodawcom punkty, o których mowa w ust. 1b, w terminie 50 dni od dnia upływu terminu składania wniosków o przyznanie pomocy.

li.    Dyrektorzy oddziałów regionalnych Agencji, niezwłocznie po przyznaniu punktów, o których mowa w ust. 1b, przekazują Prezesowi Agencji informację zawierającą imiona i nazwiska wnioskodawców, liczbę przyznanych punktów, powierzchnię użytków rolnych w gospodarstwie wskazanym w biznesplanie oraz dzień złożenia poprawnego i kompletnego wniosku o przyznanie pomocy.

lj. 14 Prezes Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu informacji, o której mowa w ust. 1i, ustala na jej podstawie kolejność przysługiwania pomocy, podaje liczbę punktów uzyskanych przez poszczególnych wnioskodawców oraz określa, które z wniosków o przyznanie pomocy mieszczą się w limicie środków określonym w Programie, przez wskazanie, który wniosek o przyznanie pomocy jako pierwszy zawiera zapotrzebowanie na środki przekraczające wysokość tego limitu.

lk.    Prezes Agencji, niezwłocznie po ustaleniu kolejności przysługiwania pomocy, o której mowa w ust. 1j, podaje informację o tej kolejności do publicznej wiadomości na stronie internetowej administrowanej przez Agencję.

2.    Dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję w sprawie przyznania pomocy w terminie 150 dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy.

3.    Decyzję o przyznaniu pomocy wydaje się z zastrzeżeniem dopełnienia przez beneficjenta, w terminie 180 dni od dnia doręczenia tej decyzji, jednak nie później niż do dnia 30 września 2015 r., następujących warunków:15

1)    nabycia lub wejścia w posiadanie gospodarstwa wskazanego w biznesplanie, spełniającego warunki, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze i tiret trzecie, z zastrzeżeniem § 5 ust. 2,

2)    podjęcia samodzielnego prowadzenia gospodarstwa, o którym mowa w pkt 1,

3)    ubezpieczenia na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników z mocy ustawy w pełnym zakresie jako rolnik,

4)    uzyskania wpisu do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, jeżeli jego małżonek nie został dotychczas wpisany do tej ewidencji,

5)    nabycia gospodarstwa małżonka w sposób określony w § 2 ust. 7 pkt 3 - w przypadku, o którym mowa w § 2 ust. 7 - chyba że dany warunek był spełniony w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy.

4.    Decyzja o przyznaniu pomocy zawiera pouczenie o konieczności spełnienia warunków, o których mowa w § 18 ust. 1, i przedłożenia dokumentów, o których mowa w § 19, oraz konieczności zwrotu pomocy w przypadku niespełnienia tych warunków lub nieprzedłożenia dokumentów.

5. W przypadku określenia, zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 7 marca 2007 r o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, limitu środków na dany rok realizacji Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 na działanie „Ułatwianie startu młodym rolnikom”, decyzje o przyznaniu pomocy wydaje się do osiągnięcia tego limitu.

§ 15a. 1. Wnioskodawców, których wnioski o przyznanie pomocy zawierają zapotrzebowanie na środki przekraczające wysokość limitu określonego w Programie, niezwłocznie informuje się o tym, a także o sposobie postępowania z tymi wnioskami, w formie pisemnej.

2.    Od dnia doręczenia wnioskodawcy pisma zawierającego informację, o której mowa w ust. 1, bieg terminu rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy złożonego przez tego wnioskodawcę ulega wstrzymaniu.

3.    Jeżeli po poinformowaniu wnioskodawcy zgodnie z ust. 1 okaże się, że w ramach limitu środków określonego w Programie jest możliwe przyznanie mu pomocy, niezwłocznie informuje się o tym wnioskodawcę, w formie pisemnej.

4.    Od dnia doręczenia wnioskodawcy pisma zawierającego informację, o której mowa w ust. 3, termin rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy złożonego przez tego wnioskodawcę biegnie dalej.

5.    W przypadku, o którym mowa w ust. 3, pomoc jest przyznawana według kolejności ustalonej zgodnie z § 15 ust. 1-1g.

6.16 Jeżeli przyznanie pomocy wnioskodawcy, o którym mowa w ust. 1, w ramach określonego w Programie limitu środków nie jest możliwe do dnia 31 sierpnia roku następującego po roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pomocy, odmawia się temu wnioskodawcy przyznania pomocy.

§ 16. 1.17 Pomoc wypłaca się na wniosek o płatność, który składa się w terminie 180 dni od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy, jednak nie później niż do dnia 30 września 2015 r.

2.    Do wniosku o płatność dołącza się dokumenty potwierdzające spełnienie warunków, z zastrzeżeniem których została wydana decyzja o przyznaniu pomocy - w przypadku, o którym mowa w § 15 ust. 3.

3.    Dokumentami potwierdzającymi spełnienie warunków, z zastrzeżeniem których została wydana decyzja o przyznaniu pomocy, są:

1)    dokument potwierdzający tytuł prawny do nieruchomości rolnych wchodzących w skład gospodarstwa;

2)    oświadczenie beneficjenta o podjęciu samodzielnego prowadzenia gospodarstwa, sporządzone zgodnie ze wzorem

udostępnionym przez Agencję;

3)    zaświadczenie z właściwego oddziału Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o podleganiu ubezpieczeniu

społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik.

4.    W przypadku osób fizycznych, o których mowa w § 7 ust. 1, które nabyły gospodarstwo w drodze spadku, a do wniosku o przyznanie pomocy dołączyły postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, dokumentem potwierdzaj ą-cym tytuł prawny do gospodarstwa jest umowa zawarta pomiędzy spadkobiercami w formie aktu notarialnego lub prawomocne orzeczenie sądu o dziale spadku.

§ 17. 1. Wypłata pomocy następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia wniosku o płatność, z tym że w przypadku gdy decyzja o przyznaniu pomocy została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia warunków - od dnia złożenia wniosku o płatność wraz z wymaganymi dokumentami, o których mowa w § 16 ust. 3.

2.    W przypadku niedopełnienia przez beneficjenta warunków, z zastrzeżeniem dopełnienia których została wydana decyzja o przyznaniu pomocy, dyrektor oddziału regionalnego Agencji, w drodze decyzji, stwierdza wygaśnięcie tej decyzji.

3.    W przypadku niezłożenia wniosku o płatność w terminie określonym w § 16 ust. 1, dyrektor oddziału regionalnego Agencji, w drodze decyzji, stwierdza wygaśnięcie, jako bezprzedmiotowej, decyzji o przyznaniu pomocy.

4.    Dyrektor oddziału regionalnego Agencji uchyla decyzję o przyznaniu pomocy w przypadku złożenia przez beneficjenta, przed upływem terminu określonego w § 16 ust. 1, pisemnego wniosku o uchylenie tej decyzji zawierającego oświadczenie o rezygnacji z przyznanej pomocy.

§ 18. 1. Beneficjent powinien:

1)    samodzielnie prowadzić gospodarstwo, na które przyznano pomoc, do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy;

1 a) spełnić warunek dotyczący minimalnej powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a, nie mniejszej niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju, do dnia upływu 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy - w przypadku, o którym mowa w § 3 ust. 1;

2)    spełniać warunki, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze i tiret trzecie oraz ust. 7 pkt 3, do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy;

2a) spełniać warunek dotyczący minimalnej powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a, nie mniejszej niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w województwie, do dnia spełnienia warunku dotyczącego minimalnej powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie nie mniejszej niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju - w przypadku, o którym mowa w § 3 ust. 1;

3)    realizować do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy założenia biznesplanu, w szczególności:

a)    prowadzić gospodarstwo zgodnie z określoną strukturą produkcji rolnej,

b)    wydatkować, w okresie 3 lat od dnia wypłaty pomocy, co najmniej 70 % kwoty pomocy na inwestycje określone w biznesplanie,

c)    osiągnąć nadwyżkę bezpośrednią z działalności rolniczej prowadzonej w gospodarstwie równą co najmniej 4 ESU (Europejska Jednostka Wielkości Ekonomicznej) i nie mniejszą niż wartość nadwyżki bezpośredniej w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy;

4)    spełnić określone w odrębnych przepisach wymagania w zakresie ochrony środowiska, higieny i warunków utrzymania zwierząt do dnia upływu 3 lat od dnia rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej oraz spełniać te wymagania do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy;

5)    podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik co najmniej do dnia upływu 12 miesięcy od dnia wypłaty pomocy;

6)    uzupełnić wykształcenie w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy - w przypadku, o którym mowa w § 6 ust. 3;

7)    umożliwić przeprowadzenie przez uprawnione podmioty kontroli na miejscu lub kontroli dokumentów;

8)    przechowywać dokumenty związane z przyznaną pomocą do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy.

2.    Wydatki na inwestycje, o których mowa w ust. 1 pkt 3 lit. b, mogą obejmować:

1)    koszty określone jako koszty kwalifikowalne w ramach działania „Modernizacja gospodarstw rolnych” objętego Programem;

2)    zakup gruntów rolnych, które do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy beneficjent będzie wykorzystywał do działalności rolniczej w gospodarstwie;

3)    zakup zwierząt hodowlanych w rozumieniu przepisów o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich, stanowiących stado podstawowe - związany z rozpoczęciem produkcji zwierzęcej w gospodarstwie lub postępem genetycznym w zakresie prowadzonej produkcji. 18 19 20

§ 19. Beneficjent powinien przedłożyć w Agencji:

1)    zaświadczenie z właściwego oddziału Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o okresach podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik - w terminie 60 dni od dnia upływu 12 miesięcy od dnia wypłaty pomocy;

2)    potwierdzone za zgodność z oryginałem przez pracownika Agencji lub notariusza kopie faktur, dokumentów księgowych o równoważnej wartości dowodowej lub innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje zgodne z założeniami biznesplanu - po zrealizowaniu każdej z inwestycji i nie później niż do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy;

3)    oświadczenie, że zakupy w ramach inwestycji zrealizowanych zgodnie z założeniami biznesplanu nie zostały dokonane na podstawie umowy zawartej między beneficjentem a małżonkiem, wstępnym lub zstępnym beneficjenta ani wstępnym lub zstępnym małżonka beneficjenta - w terminie określonym w pkt 2;

4)    sprawozdanie z realizacji biznesplanu sporządzone zgodnie ze wzorem udostępnionym przez Agencję - w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy;

5) 21 ankietę monitorującą zawierającą informacje niezbędne dla celów monitorowania i oceny Programu oraz tabelę za

wieraj ącą wskazanie osiągniętej nadwyżki bezpośredniej z działalności rolniczej prowadzonej w gospodarstwie, sporządzone zgodnie z wzorem udostępnionym przez Agencję - do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy oraz na każde żądanie Agencji;

6) 21 dokument potwierdzający uzupełnienie wykształcenia, w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia doręczenia

decyzji o przyznaniu pomocy - w przypadku, o którym mowa w § 6 ust. 3, z tym że w przypadku zaistnienia okoliczności, o których mowa w § 22 ust. 1 pkt 2 - w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat i 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy;

7)    dokument potwierdzający spełnienie warunku dotyczącego minimalnej powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a, nie mniejszej niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju, w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy -w przypadku, o którym mowa w § 3 ust. 1;

8) 22 oświadczenie o spełnieniu wymagań w zakresie ochrony środowiska, higieny i warunków utrzymania zwierząt do dnia

upływu 3 lat od dnia rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej - w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy;

9) 22 oświadczenie o spełnianiu wymagań w zakresie ochrony środowiska, higieny i warunków utrzymania zwierząt do dnia

upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy - w terminie 60 dni przed dniem upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy.

§ 20. 1. Pomoc podlega zwrotowi w całości lub części, jeżeli beneficjent nie spełni warunków, o których mowa w § 18 ust. 1, lub nie przedłoży w Agencji dokumentów, o których mowa w § 19.

2.    (uchylony).

3.    23 W przypadku niespełnienia warunku, o którym mowa w § 18 ust. 1:

1)    pkt 1, pkt 1a, pkt 3 lit. b, pkt 5, pkt 6, pkt 7 lub pkt 8 - zwrotowi podlega 100% kwoty pomocy;

2) 24 pkt 2 lub pkt 2a - zwrotowi podlega 25% kwoty pomocy za niespełnienie każdego z warunków określonych tymi

przepisami;

2a)25 pkt 4 - zwrotowi podlega 5% kwoty pomocy za niespełnienie wymagań w każdym z wymienionych w tym przepisie zakresów oddzielnie;

3)    pkt 3 lit. a - zwrotowi podlega 3% kwoty pomocy;

4)    pkt 3 lit. c:

a) w przypadku nieosiągnięcia nadwyżki bezpośredniej z działalności rolniczej prowadzonej w gospodarstwie równej co najmniej 4 ESU - zwrotowi podlega 100% kwoty pomocy,

b) w przypadku osiągnięcia nadwyżki bezpośredniej z działalności rolniczej prowadzonej w gospodarstwie równej co najmniej 4 ESU, jednak mniejszej niż wartość nadwyżki bezpośredniej w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy - zwrotowi podlega:

-    5% kwoty pomocy - jeżeli wartość nadwyżki bezpośredniej zmniejszyła się o 25% do 50% w stosunku do wartości nadwyżki bezpośredniej w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy,

-    10% kwoty pomocy - jeżeli wartość nadwyżki bezpośredniej zmniejszyła się o więcej niż 50% do 75% w stosunku do wartości nadwyżki bezpośredniej w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy,

-    25% kwoty pomocy - jeżeli wartość nadwyżki bezpośredniej zmniejszyła się o więcej niż 75% w stosunku do wartości nadwyżki bezpośredniej w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy.

4. W przypadku nieprzedłożenia w terminie dokumentów, o których mowa w § 19, zwrotowi podlega 3% kwoty pomocy za nieprzedłożenie każdego z dokumentów określonych w tym przepisie, przy czym w przypadku nieprzedłożenia w terminie dokumentów, o których mowa w § 19 pkt 2, 6 oraz 7, zwrotowi podlega 3% kwoty pomocy - niezależnie od liczby nieprzedłożonych dokumentów.

§ 21. 1. Beneficjent może wystąpić do dyrektora oddziału regionalnego Agencji z wnioskiem o wyrażenie zgody na zmianę założeń biznesplanu, w tym wydłużenie okresu jego realizacji, jeżeli spełni warunki określone w § 2 ust. 1 pkt 3 lit. b i c.

2.    Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, dołącza się zmieniony biznesplan wraz z uzasadnieniem przyczyn planowanych zmian.

3.    Wyrażenie zgody, o której mowa w ust. 1, następuje w drodze decyzji.

4.    Zmiany polegające na zwiększeniu lub zmniejszeniu o nie więcej niż 30 punktów procentowych skali produkcji roślin danego gatunku mierzonej udziałem powierzchni uprawy w całości upraw lub zwierząt danego gatunku mierzonej udziałem zwierząt tego gatunku w całkowitej obsadzie zwierząt w gospodarstwie, ustalonej z wykorzystaniem współczynników przeliczeniowych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP), nie wymagają zgody Agencji. W przypadku zmian dotyczących udziału powierzchni uprawy zbóż, roślin strączkowych lub roślin motylkowych drobnonasiennych zmiany określa się w odniesieniu do całej grupy.

5.    W przypadku beneficjentów, którym wydano decyzję o przyznaniu pomocy z zastrzeżeniem dopełnienia, w terminie 180 dni od dnia doręczenia tej decyzji, warunku określonego w § 15 ust. 3 pkt 1, dyrektor oddziału regionalnego Agencji wyraża zgodę na zmianę założeń biznesplanu w zakresie powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie rolnym pod warunkiem, że:

1) 22) beneficjent wystąpi do dyrektora oddziału regionalnego Agencji z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, nie później

niż w terminie 180 dni od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy;

2)    beneficjentowi przysługiwałaby pomoc w oparciu o liczbę punktów przyznanych na podstawie zmienionej powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie, a złożony przez niego wniosek o przyznanie pomocy finansowej mieściłby się w limicie środków określonym w Programie.

6.    Wyrażenie zgody na zmianę założeń biznesplanu w zakresie powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie rolnym następuje w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1.

§ 22.23) Innymi, niż wymienione w przepisach rozporządzenia nr 1974/20063 kategoriami siły wyższej lub wyjątkowymi okolicznościami, w przypadku wystąpienia których zwrot pomocy nie jest wymagany, są:

1)    uniemożliwiające dalsze prowadzenie gospodarstwa zgodnie z założeniami biznesplanu:

a)    wywłaszczenie części nieruchomości, jeżeli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu zawarcia umowy,

b)    katastrofa naturalna powodująca trwałe uszkodzenie nieruchomości lub obiektów,

c)    wypadek lub awaria skutkująca zniszczeniem budynków, budowli lub innego mienia,

d)    wystąpienie organizmów kwarantannowych roślin,

e)    rozwiązanie umowy dzierżawy z przyczyn niezależnych od beneficjenta;

2)    niezależne od beneficjenta okoliczności wynikające z cyklu nauczania w danym typie szkoły lub związane z terminem egzaminu zawodowego skutkujące nieuzupełnieniem wykształcenia w terminie, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 6, jeżeli beneficjent podjął naukę w wybranej szkole, uczelni, placówce kształcenia ustawicznego, placówce kształcenia praktycznego lub ośrodku dokształcania i doskonalenia zawodowego w możliwie najbliższym terminie od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy i kontynuował naukę bez nieusprawiedliwionych przerw i opóźnień, a uzupełnienie wykształcenia nastąpi nie później niż w terminie 9 miesięcy od dnia upływu terminu, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 6. 26 27

2. Dokumentami potwierdzającymi zaistnienie okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 2, są w szczególności:

1)    zaświadczenie wydane przez dyrektora szkoły lub zaświadczenie z uczelni o zakończeniu lub przewidywanym zakończeniu nauki i uzyskaniu świadectwa lub dyplomu;

2)    kopia wniosku o dopuszczenie do egzaminu eksternistycznego zawodowego wraz z potwierdzeniem jego złożenia;

3)    kopia deklaracji dotyczącej przystąpienia do egzaminu zawodowego wraz z potwierdzeniem jej złożenia.

§ 23. W działaniu „Ułatwianie startu młodym rolnikom” objętym Programem nie dopuszcza się:

1)    wstąpienia do toczącego się postępowania na miejsce wnioskodawcy przez następcę prawnego wnioskodawcy albo

nabywcę gospodarstwa lub jego części ani przejmującego posiadanie gospodarstwa lub jego części;

2)    przyznania pomocy następcy prawnemu beneficjenta albo nabywcy gospodarstwa lub jego części ani przejmującemu

posiadanie gospodarstwa lub jego części.

§ 24. Średnią powierzchnię gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w poszczególnych województwach oraz średnią powierzchnię gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju za rok 2006 przyjmuje się na podstawie informacji ogłoszonych przez Prezesa Agencji na podstawie art. 56 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej.

§ 25. 1. W 2007 r. o przyznanie pomocy mogą ubiegać się osoby fizyczne, które nabyły gospodarstwo zgodnie z warunkami określonymi w § 7 ust. 1, nawet jeżeli nabycie to nastąpiło przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, z tym że pomoc przyznaje się, jeżeli są spełnione pozostałe warunki jej przyznania.

2.    W 2007 r. o przyznanie pomocy mogą się ubiegać również osoby fizyczne, które nabyły gospodarstwo, nawet jeżeli nabycie to nastąpiło przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, oraz rozpoczęły prowadzenie działalności rolniczej nie wcześniej niż w okresie 12 miesięcy do dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy, jeżeli są spełnione pozostałe warunki jej przyznania, z tym że do tych osób stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące przyznawania pomocy osobom fizycznym, o których mowa w § 7 ust. 1.

3.    Otrzymane przez Agencję w 2007 r. wnioski osób fizycznych innych niż wymienione w ust. 1 i 2 uważa się za nie-złożone.

§ 26. W przypadku wniosków o przyznanie pomocy złożonych w 2007 r. decyzje w sprawie przyznania pomocy są wydawane w terminie 120 dni od dnia złożenia wniosku.

§ 26a. 1. W 2008 r., w okresie do dnia 30 czerwca, o przyznanie pomocy mogą ubiegać się osoby fizyczne, które nabyły gospodarstwo zgodnie z warunkami określonymi w § 7 ust. 1, nawet jeżeli nabycie to nastąpiło przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, oraz rozpoczęły prowadzenie działalności rolniczej nie wcześniej niż w okresie 14 miesięcy przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy, z tym że pomoc przyznaje się, jeżeli są spełnione pozostałe warunki jej przyznania.

2.    W 2008 r., w okresie do dnia 30 czerwca, o przyznanie pomocy mogą się ubiegać również inne niż określone w ust. 1 osoby fizyczne, które nabyły gospodarstwo, nawet jeżeli nabycie to nastąpiło przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, oraz rozpoczęły prowadzenie działalności rolniczej nie wcześniej niż w okresie 14 miesięcy przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy, jeżeli są spełnione pozostałe warunki jej przyznania, z tym że do tych osób stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące przyznawania pomocy osobom fizycznym, o których mowa w § 7 ust. 1.

3.    W 2008 r., w okresie do dnia 30 czerwca, pomoc może być przyznana osobie fizycznej określonej w ust. 1 i 2, także w przypadku gdy jej małżonek, przed dniem złożenia przez nią wniosku o przyznanie pomocy, prowadził działalność rolniczą - pod warunkiem, że nie zaistniał żaden z przypadków określonych w § 2 ust. 2, wcześniej niż w okresie 14 miesięcy przed dniem złożenia tego wniosku, jeżeli są spełnione pozostałe warunki przyznania pomocy.

4.    Wnioski osób fizycznych, innych niż określone w ust. 1-3, otrzymane przez Agencję w 2008 r., w okresie do dnia 30 czerwca, uważa się za niezłożone, o czym dyrektor oddziału regionalnego Agencji informuje na piśmie wnioskodawcę.

§ 26b. 1. Wnioski o przyznanie pomocy złożone w 2008 r., w okresie do dnia 30 czerwca, w tym samym dniu, rozpatruje się zgodnie z kolejnością odpowiadającą dniu rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej przez wnioskodawcę.

2. W przypadku wniosków o przyznanie pomocy złożonych w 2008 r., w okresie do dnia 30 czerwca, decyzje w sprawie przyznania pomocy są wydawane w terminie 120 dni od dnia złożenia wniosku.

§ 27. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia28.

Załącznik do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r.

SZCZEGÓŁOWY WYKAZ KIERUNKÓW STUDIÓW, ZAWODÓW I SPECJALNOŚCI ORAZ TYTUŁÓW KWALIFIKACYJNYCH W ZAKRESIE ROLNICTWA, A TAKŻE RODZAJE DOKUMENTÓW POTWIERDZAJĄCYCH POSIADANIE KWALIFIKACJI ZAWODOWYCH

1.    Kierunkami studiów pierwszego, drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich, których ukończenie uznaje się za posiadanie wykształcenia wyższego rolniczego, są:

1)    rolnictwo;

2)    ogrodnictwo;

3)    weterynaria;

4)    technika rolnicza i leśna;

5)    zootechnika;

6)    architektura krajobrazu.

W przypadku ukończenia studiów na kierunku innym niż wymienione w pkt 1-6 za kwalifikacje zawodowe przydatne do prowadzenia działalności rolniczej uznaje się kierunki studiów, w ramach których zakres kształcenia albo standardy kształcenia obejmują treści związane z rolnictwem w wymiarze łącznym co najmniej 120 godzin.

2.    Wykaz zawodów i specjalności wykształcenia rolniczego średniego zawodowego:

1)    technik rolnik;

2)    technik ogrodnik;

3)    technik architektury krajobrazu;

4)    technik hodowca o specjalności:

a)    hodowla drobiu,

b)    hodowla zwierząt;

5)    technik hodowca koni;

6)    technik pszczelarz;

7)    technik rybactwa śródlądowego - w przypadku gdy w gospodarstwie są prowadzone chów lub hodowla ryb;

8)    technik weterynarii - w przypadku gdy w gospodarstwie są prowadzone chów lub hodowla zwierząt;

9)    technik ekonomista o specjalności:

a)    ekonomika i rachunkowość przedsiębiorstw rolniczych,

b)    rachunkowość i rynek rolny;

10)    technik towaroznawca o specjalności surowce rolne;

11)    technik agrobiznesu;

12)    technik mechanizacj i rolnictwa;

13)    technik melioracji wodnych;

14)    technik inżynierii środowiska i melioracji;

15)    technik turystyki wiej skiej;

16)    technik mechanik o specjalności maszyny i urządzenia rolnicze.

3.    Wykaz zawodów i specjalności wykształcenia rolniczego zasadniczego zawodowego:

1)    rolnik;

2)    ogrodnik;

3)    pszczelarz;

4)    mechanik operator poj azdów i maszyn rolniczych;

5)    rybak śródlądowy - w przypadku gdy w gospodarstwie są prowadzone chów lub hodowla ryb;

6)    mechanik maszyn rolniczych;

7)    mechanik maszyn i urządzeń o specjalności maszyny i urządzenia rolnicze;

8)    rolnik mechanizator.

4.    Za studia podyplomowe w zakresie związanym z rolnictwem uznaje się studia, których program obejmuje co najmniej jedno z następujących zagadnień:

1)    ekonomika rolnictwa;

2)    organizacj a lub technologia produkcj i rolniczej;

3)    marketing artykułów rolnych;

4)    rachunkowość rolnicza;

5)    agrobiznes.

5.    Wykaz tytułów kwalifikacyjnych, tytułów zawodowych oraz tytułów zawodowych mistrza w zawodach przydatnych do prowadzenia działalności rolniczej, uzyskiwanych w systemie pozaszkolnym:

1)    rolnik;

2)    wykwalifikowany rolnik;

3)    mistrz rolnik;

4)    rolnik upraw polowych:

a)    wykwalifikowany rolnik upraw polowych,

b)    mistrz - rolnik upraw polowych;

5)    rolnik łąkarz:

a)    wykwalifikowany rolnik łąkarz,

b)    mistrz - rolnik łąkarz;

6)    rolnik chmielarz:

a)    wykwalifikowany rolnik chmielarz,

b)    mistrz - rolnik chmielarz;

7)    rolnik hodowca bydła:

a)    wykwalifikowany rolnik hodowca bydła,

b)    mistrz - rolnik hodowca bydła;

8)    rolnik hodowca trzody chlewnej:

a)    wykwalifikowany rolnik hodowca trzody chlewnej,

b)    mistrz - rolnik hodowca trzody chlewnej;

9)    rolnik hodowca owiec:

a)    wykwalifikowany rolnik hodowca owiec,

b)    mistrz - rolnik hodowca owiec;

10)    rolnik hodowca koni:

a)    wykwalifikowany rolnik hodowca koni,

b)    mistrz - rolnik hodowca koni;

11)    hodowca drobiu:

a)    wykwalifikowany hodowca drobiu,

b)    mistrz - hodowca drobiu;

12)    hodowca zwierząt futerkowych:

a)    wykwalifikowany hodowca zwierząt futerkowych,

b)    mistrz - hodowca zwierząt futerkowych;

13)    pszczelarz;

14)    wykwalifikowany pszczelarz;

15)    mistrz pszczelarz;

16)    ogrodnik;

17)    wykwalifikowany ogrodnik;

18)    mistrz ogrodnik;

19)    ogrodnik sadownik:

a)    wykwalifikowany ogrodnik sadownik,

b)    mistrz - ogrodnik sadownik;

20)    ogrodnik szkółkarz:

a)    wykwalifikowany ogrodnik szkółkarz,

b)    mistrz - ogrodnik szkółkarz;

21)    ogrodnik warzywnik:

a)    wykwalifikowany ogrodnik warzywnik,

b)    mistrz - ogrodnik warzywnik;

22)    ogrodnik upraw kwiaciarskich:

a)    wykwalifikowany ogrodnik upraw kwiaciarskich,

b)    mistrz - ogrodnik upraw kwiaciarskich;

23)    ogrodnik pieczarkarz:

a)    wykwalifikowany ogrodnik pieczarkarz,

b)    mistrz - ogrodnik pieczarkarz;

24)    traktorzysta - wykwalifikowany traktorzysta;

25)    traktorzysta kombajnista - wykwalifikowany traktorzysta kombajnista;

26)    rolnik obsługi maszyn rolniczych - mistrz rolnik obsługi maszyn rolniczych;

27)    mechanik operator poj azdów i maszyn rolniczych;

28)    wykwalifikowany mechanik operator poj azdów i maszyn rolniczych;

29)    mistrz - mechanik operator poj azdów i maszyn rolniczych;

30)    rybak stawowy - w przypadku gdy w gospodarstwie są prowadzone chów lub hodowla ryb:

a)    wykwalifikowany rybak stawowy,

b)    mistrz - rybak stawowy;

31)    rybak j eziorowy - w przypadku gdy w gospodarstwie są prowadzone chów lub hodowla ryb:

a)    wykwalifikowany rybak j eziorowy,

b)    mistrz - rybak jeziorowy;

32)    rybak rzeczny - w przypadku gdy w gospodarstwie są prowadzone chów lub hodowla ryb:

a)    wykwalifikowany rybak rzeczny,

b)    mistrz - rybak rzeczny;

33)    rybak śródlądowy - w przypadku gdy w gospodarstwie są prowadzone chów lub hodowla ryb.

24)


6.    Inne formy wykształcenia rolniczego równoważne z uzyskaniem tytułów kwalifikacyjnych, o których mowa w ust. 5:

1)    zespół przysposobienia rolniczego;

2)    szkoła przysposobienia rolniczego.

7.    Dokumentem potwierdzającym posiadanie wykształcenia rolniczego:

1)    wyższego - jest dyplom ukończenia studiów pierwszego stopnia, studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich, lub studiów wyższych magisterskich na kierunku wymienionym w ust. 1;

2)    średniego - jest świadectwo lub dyplom ukończenia szkoły lub dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe, w zawodzie wymienionym w ust. 2 albo - w przypadku gdy na świadectwie ukończenia szkoły brak jest informacji o zawodzie - świadectwo ukończenia szkoły, wraz z zaświadczeniem, o którym mowa w § 3 ust. 7 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 maja 2010 r. w sprawie świadectw, dyplomów państwowych i innych druków szkolnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 893, z 2015 r. poz. 23 oraz z 2016 r. poz. 787)29 potwierdzającym, że absolwent kształcił się w zawodzie wymienionym w ust. 2;

3)    zasadniczego zawodowego - jest świadectwo ukończenia szkoły z uzyskanym tytułem wykwalifikowanego robotnika lub dyplom ukończenia szkoły z tytułem wykwalifikowanego robotnika albo dyplom uzyskania tytułu zawodowego lub dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe, w zawodzie wymienionym w ust. 3.

8.    Dokumentem potwierdzającym ukończenie studiów podyplomowych jest świadectwo ich ukończenia wraz z wykazem przedmiotów objętych programem studiów oraz ich wymiarem godzinowym.

9.    Dokumentem potwierdzającym posiadanie tytułu kwalifikacyjnego w zawodzie przydatnym do prowadzenia działalności rolniczej jest świadectwo z tytułem wykwalifikowanego robotnika lub dyplom z tytułem mistrza, w zawodzie wymienionym w ust. 5, wydane przez państwową komisję egzaminacyjną, lub świadectwo albo zaświadczenie ukończenia trzech stopni zespołu przysposobienia rolniczego, albo świadectwo ukończenia szkoły przysposobienia rolniczego.

10.    Dokumentem potwierdzającym posiadanie wykształcenia innego niż rolnicze:

1)    wyższego - jest dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku innym niż wymieniony w ust. 1;

2)    średniego - jest świadectwo ukończenia szkoły średniej ogólnokształcącej albo świadectwo lub dyplom ukończenia szkoły z uzyskanym tytułem zawodowym, albo dyplom uzyskania tytułu zawodowego lub dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe w zawodzie innym niż wymieniony w ust. 2;

3)    zasadniczego zawodowego - jest świadectwo ukończenia szkoły z uzyskanym tytułem wykwalifikowanego robotnika lub dyplom ukończenia szkoły z tytułem wykwalifikowanego robotnika albo dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe w zawodzie innym niż wymieniony w ust. 3.

11.    Dokumentem potwierdzającym posiadanie wykształcenia:

1)    podstawowego - jest świadectwo ukończenia szkoły podstawowej;

2)    gimnazjalnego - jest świadectwo ukończenia gimnazjum.

25)

1

   Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje działem administracji rządowej - rozwój wsi, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. poz. 1906).

2

   Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 104 z 21.04.2007, str. 8, Dz. Urz. UE L 280 z 24.10.2007, str. 3, Dz. Urz. UE L 318 z 28.11.2008, str. 6, Dz. Urz. UE L 111 z 05.05.2009, str. 5, Dz. Urz. UE L 145 z 10.06.2009, str. 17, Dz. Urz. UE L 171 z 01.07.2009, str. 49, Dz. Urz. UE L 36 z 09.02.2010, str. 4, Dz. Urz. UE L 185 z 15.07.2011, str. 57, Dz. Urz. UE L 105 z 13.04.2013, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 215 z 10.08.2013, str. 16.

3

   Utraciło moc na podstawie art. 19 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 211 z 08.08.2015, str. 7), które weszło w życie z dniem 31 lipca 2014 r.; stosuje się od dnia 1 stycznia 2014 r.

4

   W brzmieniu ustalonym przez § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 czerwca 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. poz. 877), które weszło w życie z dniem 21 czerwca 2016 r.

5

   W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 kwietnia 2014 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. poz. 501), które weszło w życie z dniem 19 kwietnia 2014 r.

6

   Utraciła moc na podstawie art. 61 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2017 r. poz. 278), która weszła w życie z dniem 15 marca 2015 r.

7

   Jeżeli przed dniem rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej, o którym mowa w ust. 3, wnioskodawca dokonał co najmniej jednej z czynności, o których mowa w § 2 ust. 2 pkt 2-6, za dzień rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej uznaje się dzień dokonania najwcześniejszej z tych czynności. W przypadku osób fizycznych, o których mowa

8

   numer identyfikacyjny wnioskodawcy, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, o ile został nadany wnioskodawcy lub jego współmałżonkowi;

9

   informacje o kwalifikacjach zawodowych;

10

   informacje o aktualnym rodzaju aktywności zawodowej;

11

   informacje dotyczące gospodarstwa, w szczególności określenie jego powierzchni, sposobu nabycia i rodzaju produkcji rolnej.

2. Agencja udostępnia formularz wniosku o przyznanie pomocy, wzór biznesplanu, o którym mowa w § 12 pkt 2, oraz wzory oświadczeń, o których mowa w § 12 pkt 4 i 5, pkt 6 lit. a i pkt 7 lit. b i c oraz § 13 pkt 5, nie później niż w dniu podania do publicznej wiadomości informacji, o której mowa w § 9 ust. 1.

§ 12. Do wniosku o przyznanie pomocy dołącza się:

1) kopię dokumentu tożsamości - części dotyczącej danych osobowych;

12

   W    brzmieniu ustalonym przez    § 1 pkt 5 lit.    a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 5.

13

   W    brzmieniu ustalonym przez    § 1 pkt 5 lit.    b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 5.

14

   W    brzmieniu ustalonym przez    § 1 pkt 5 lit.    c rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 5.

15

   Wprowadzenie do wyliczenia    w brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia

23 czerwca 2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. poz. 895), które weszło w życie z dniem 27 czerwca 2015 r.

16

W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 13.

17

W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 3 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 13.

18

   Jeżeli inwestycje, o których mowa w ust. 2, podlegały współfinansowaniu z innych środków publicznych, w szczególności w ramach działania „Modernizacja gospodarstw rolnych” objętego Programem, do kwoty wydatkowanej przez beneficjenta nie wlicza się kwoty pomocy udzielonej z tych środków.

19

16) Za wydatki na inwestycje, o których mowa w ust. 2, nie uznaje się wydatków poniesionych:

1)    przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy;

2)    na inwestycje budowlane na gruntach stanowiących przedmiot dzierżawy.

20

Zakupy w ramach inwestycji, o których mowa w ust. 2, nie mogą być dokonane na podstawie umowy zawartej między beneficjentem a małżonkiem, wstępnym lub zstępnym beneficjenta ani wstępnym lub zstępnym małżonka beneficjenta.

21

   W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 7 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 5.

22

   Dodany przez § 1 pkt 4 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 13.

23

W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 8 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 5.

24

W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 5 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 13.

25

   Dodany przez § 1 pkt 5 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 13.

26

   W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 9 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 5.

27

   W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 10 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 5.

28

Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 30 października 2007 r.

29

Utraciło moc na podstawie art. 111 pkt 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji (Dz. U. z 2017 r. poz. 986), która weszła w życie z dniem 15 stycznia 2016 r.

Pozycje

1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 25, 26, 27, 28, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 40, 41, 42, 44, 45, 47, 48, 49, 50, 52, 53, 56, 58, 59, 60, 61, 65, 68, 69, 70, 71, 72, 73, 74, 75, 76, 77, 78, 79, 80, 81, 82, 85, 86, 87, 90, 91, 92, 93, 94, 95, 96, 97, 98, 99, 100, 101, 102, 103, 104, 105, 106, 107, 109, 110, 111, 112, 113, 114, 115, 116, 117, 118, 119, 120, 122, 123, 124, 126, 127, 128, 129, 130, 131, 132, 133, 134, 135, 136, 137, 138, 139, 140, 141, 142, 143, 144, 145, 146, 147, 148, 149, 150, 151, 152, 153, 154, 155, 156, 157, 158, 159, 160, 161, 162, 163, 164, 165, 166, 167, 168, 169, 170, 172, 173, 174, 175, 176, 177, 178, 179, 180, 182, 183, 184, 185, 186, 187, 188, 189, 190, 191, 192, 193, 194, 195, 196, 197, 198, 199, 200, 201, 202, 203, 204, 205, 207, 208, 209, 210, 211, 212, 213, 214, 215, 216, 217, 218, 219, 220, 221, 222, 223, 224, 225, 226, 227, 228, 229, 230, 231, 232, 233, 234, 235, 236, 237, 238, 239, 240, 241, 242, 243, 244, 245, 246, 247, 248, 250, 251, 252, 253, 254, 255, 256, 257, 258, 259, 260, 261, 262, 263, 264, 265, 266, 267, 268, 269, 270, 271, 272, 273, 274, 275, 276, 277, 279, 280, 281, 282, 283, 284, 285, 286, 287, 288, 289, 290, 291, 292, 293, 294, 295, 296, 297, 298, 299, 300, 301, 302, 303, 304, 305, 306, 307, 308, 309, 310, 311, 312, 313, 314, 315, 316, 317, 318, 319, 320, 321, 322, 323, 324, 325, 326, 328, 329, 330, 331, 332, 333, 336, 337, 338, 339, 340, 341, 342, 343, 344, 345, 347, 348, 349, 350, 351, 352, 353, 354, 355, 360, 361, 362, 367, 376, 377, 382, 383, 389, 395, 396, 399, 410, 424, 425, 433, 434, 435, 440, 442, 460, 464, 473, 475, 480, 492, 494, 495, 496, 497, 498, 499, 500, 501, 517, 518, 532, 551, 552, 553, 554, 555, 558, 559, 560, 562, 563, 564, 565, 566, 567, 568, 569, 570, 571, 572, 573, 574, 575, 576, 577, 578, 579, 580, 581, 582, 583, 584, 585, 586, 587, 588, 589, 590, 591, 592, 593, 594, 596, 597, 598, 599, 600, 601, 602, 603, 604, 605, 606, 607, 608, 609, 610, 615, 616, 617, 618, 619, 620, 621, 622, 623, 626, 627, 628, 629, 630, 631, 632, 633, 634, 635, 636, 637, 638, 639, 640, 641, 642, 643, 644, 645, 646, 647, 648, 649, 650, 651, 652, 653, 654, 655, 656, 657, 658, 659, 660, 661, 662, 664, 665, 666, 668, 669, 670, 671, 672, 674, 675, 676, 677, 678, 679, 680, 681, 682, 683, 684, 685, 686, 687, 688, 689, 690, 691, 692, 693, 694, 695, 696, 698, 700, 702, 703, 704, 705, 706, 708, 709, 710, 711, 712, 713, 714, 715, 716, 717, 718, 719, 720, 721, 722, 723, 724, 725, 726, 727, 728, 729, 730, 731, 732, 733, 734, 735, 736, 738, 740, 741, 742, 743, 745, 746, 747, 748, 749, 750, 751, 752, 753, 754, 755, 756, 757, 758, 759, 760, 761, 762, 763, 764, 765, 766, 767, 768, 769, 770, 771, 772, 773, 774, 776, 777, 778, 779, 780, 781, 782, 783, 784, 785, 786, 787, 788, 789, 790, 791, 797, 799, 800, 809, 813, 815, 825, 835, 841, 845, 846, 851, 864, 871, 887, 899, 905, 907, 914, 917, 921, 923, 924, 932, 951, 952, 954, 956, 957, 958, 959, 961, 968, 971, 980, 981, 982, 983, 984, 985, 986, 987, 988, 989, 990, 991, 992, 994, 995, 996, 997, 998, 999, 1000, 1001, 1002, 1003, 1004, 1005, 1006, 1007, 1008, 1009, 1010, 1011, 1012, 1013, 1014, 1015, 1016, 1017, 1018, 1019, 1020, 1021, 1022, 1023, 1024, 1025, 1026, 1027, 1028, 1029, 1030, 1031, 1032, 1033, 1034, 1035, 1036, 1037, 1038, 1039, 1040, 1041, 1042, 1043, 1044, 1045, 1046, 1047, 1048, 1049, 1050, 1051, 1052, 1053, 1054, 1055, 1056, 1057, 1058, 1059, 1060, 1061, 1062, 1064, 1065, 1066, 1067, 1068, 1069, 1070, 1071, 1072, 1073, 1074, 1075, 1076, 1077, 1078, 1079, 1080, 1081, 1082, 1083, 1084, 1085, 1086, 1087, 1088, 1089, 1090, 1091, 1092, 1093, 1094, 1095, 1096, 1097, 1098, 1099, 1100, 1101, 1102, 1103, 1104, 1105, 1106, 1107, 1108, 1109, 1110, 1111, 1112, 1113, 1114, 1115, 1116, 1117, 1120, 1121, 1122, 1123, 1124, 1125, 1126, 1127, 1128, 1129, 1130, 1131, 1132, 1133, 1134, 1135, 1136, 1138, 1139, 1140, 1141, 1142, 1143, 1144, 1145, 1146, 1147, 1148, 1149, 1150, 1151, 1152, 1153, 1155, 1156, 1157, 1158, 1159, 1160, 1161, 1162, 1163, 1164, 1165, 1166, 1167, 1168, 1169, 1170, 1171, 1172, 1173, 1174, 1175, 1176, 1177, 1178, 1180, 1181, 1182, 1183, 1184, 1185, 1186, 1187, 1188, 1189, 1190, 1191, 1192, 1193, 1194, 1195, 1196, 1197, 1198, 1199, 1200, 1201, 1202, 1203, 1204, 1205, 1206, 1207, 1208, 1209, 1210, 1211, 1212, 1213, 1214, 1215, 1216, 1217, 1218, 1219, 1220, 1221, 1222, 1223, 1224, 1225, 1226, 1227, 1228, 1229, 1230, 1231, 1232, 1233, 1234, 1235, 1236, 1237, 1238, 1239, 1240, 1241, 1242, 1243, 1244, 1245, 1246, 1247, 1248, 1249, 1250, 1251, 1252, 1253, 1254, 1255, 1256, 1257, 1258, 1259, 1260, 1261, 1262, 1263, 1264, 1265, 1266, 1267, 1268, 1269, 1270, 1271, 1272, 1273, 1274, 1275, 1276, 1277, 1278, 1279, 1280, 1281, 1282, 1283, 1284, 1285, 1286, 1287, 1288, 1289, 1290, 1291, 1292, 1293, 1294, 1295, 1296, 1297, 1298, 1299, 1300, 1301, 1302, 1303, 1304, 1305, 1306, 1307, 1308, 1309, 1310, 1311, 1312, 1313, 1314, 1315, 1316, 1317, 1318, 1319, 1320, 1321, 1322, 1323, 1324, 1325, 1327, 1328, 1329, 1330, 1331, 1332, 1333, 1334, 1335, 1336, 1337, 1338, 1339, 1340, 1341, 1342, 1343, 1344, 1345, 1346, 1347, 1348, 1349, 1350, 1351, 1352, 1353, 1354, 1356, 1357, 1358, 1359, 1360, 1361, 1362, 1363, 1364, 1365, 1366, 1367, 1368, 1369, 1370, 1371, 1372, 1373, 1374, 1375, 1376, 1377, 1378, 1379, 1380, 1381, 1382, 1383, 1384, 1385, 1386, 1387, 1388, 1389, 1390, 1391, 1392, 1393, 1394, 1395, 1396, 1397, 1398, 1399, 1400, 1401, 1402, 1403, 1404, 1405, 1406, 1407, 1408, 1409, 1410, 1411, 1412, 1413, 1414, 1415, 1417, 1418, 1419, 1420, 1421, 1422, 1423, 1424, 1425, 1426, 1427, 1428, 1429, 1430, 1431, 1432, 1433, 1434, 1435, 1436, 1437, 1438, 1439, 1440, 1441, 1442, 1443, 1444, 1445, 1446, 1447, 1450, 1451, 1452, 1453, 1454, 1456, 1457, 1458, 1459, 1460, 1461, 1462, 1463, 1464, 1465, 1466, 1467, 1468, 1469, 1470, 1471, 1472, 1473, 1474, 1475, 1476, 1477, 1478, 1479, 1480, 1481, 1482, 1483, 1484, 1485, 1486, 1487, 1488, 1489, 1490, 1491, 1492, 1493, 1494, 1495, 1496, 1497, 1498, 1499, 1500, 1501, 1502, 1503, 1504, 1505, 1506, 1507, 1508, 1509, 1510, 1511, 1512, 1513, 1514, 1515, 1516, 1517, 1518, 1519, 1520, 1521, 1522, 1523, 1524, 1525, 1526, 1527, 1528, 1529, 1530, 1531, 1532, 1533, 1534, 1535, 1536, 1537, 1538, 1539, 1540, 1541, 1542, 1543, 1544, 1545, 1546, 1547, 1548, 1549, 1550, 1551, 1552, 1553, 1554, 1555, 1556, 1557, 1558, 1559, 1560, 1561, 1562, 1563, 1564, 1565, 1567, 1568, 1569, 1570, 1571, 1572, 1573, 1574, 1575, 1576, 1577, 1578, 1579, 1580, 1581, 1582, 1583, 1584, 1585, 1586, 1587, 1588, 1589, 1590, 1591, 1592, 1593, 1594, 1595, 1596, 1597, 1598, 1599, 1600, 1601, 1602, 1603, 1604, 1605, 1606, 1607, 1608, 1609, 1610, 1611, 1612, 1613, 1614, 1615, 1616, 1617, 1618, 1619, 1620, 1621, 1622, 1623, 1624, 1625, 1626, 1627, 1628, 1629, 1630, 1631, 1632, 1633, 1634, 1635, 1636, 1637, 1638, 1639, 1640, 1641, 1642, 1643, 1644, 1645, 1646, 1647, 1648, 1649, 1650, 1651, 1652, 1653, 1654, 1655, 1656, 1657, 1658, 1659, 1660, 1661, 1662, 1663, 1664, 1665, 1666, 1667, 1668, 1669, 1670, 1671, 1672, 1673, 1674, 1675, 1676, 1677, 1678, 1679, 1680, 1681, 1682, 1683, 1684, 1685, 1686, 1687, 1688, 1689, 1690, 1691, 1692, 1693, 1694, 1695, 1696, 1697, 1698, 1699, 1700, 1701, 1702, 1703, 1704, 1705, 1706, 1707, 1708, 1709, 1710, 1711, 1712, 1713, 1714, 1715, 1716, 1717, 1718, 1720, 1721, 1722, 1723, 1724, 1725, 1726, 1727, 1728, 1729, 1730, 1731, 1732, 1733, 1734, 1735, 1736, 1737, 1739, 1740, 1741, 1742, 1743, 1744, 1745, 1746, 1747, 1748, 1749, 1750, 1751, 1752, 1753, 1754, 1755, 1756, 1757, 1758, 1759, 1760, 1761, 1763, 1764, 1765, 1766, 1767, 1768, 1769, 1770, 1771, 1772, 1773, 1774, 1775, 1776, 1777, 1778, 1779, 1780, 1782, 1783, 1784, 1785, 1786, 1787, 1788, 1789, 1790, 1791, 1792, 1794, 1795, 1796, 1797, 1798, 1799, 1800, 1801, 1802, 1803, 1804, 1805, 1806, 1807, 1808, 1809, 1810, 1811, 1812, 1813, 1814, 1815, 1816, 1817, 1818, 1819, 1820, 1821, 1822, 1823, 1824, 1825, 1826, 1827, 1828, 1829, 1830, 1831, 1832, 1833, 1834, 1835, 1836, 1837, 1838, 1839, 1840, 1841, 1842, 1843, 1844, 1845, 1846, 1847, 1848, 1849, 1850, 1851, 1852, 1853, 1854, 1855, 1856, 1857, 1858, 1859, 1860, 1861, 1862, 1863, 1864, 1865, 1866, 1867, 1868, 1869, 1870, 1871, 1872, 1873, 1874, 1875, 1876, 1877, 1878, 1880, 1881, 1882, 1883, 1884, 1885, 1886, 1887, 1888, 1889, 1890, 1891, 1892, 1893, 1894, 1895, 1896, 1897, 1898, 1899, 1900, 1901, 1902, 1903, 1904, 1905, 1906, 1907, 1908, 1909, 1910, 1911, 1912, 1913, 1914, 1915, 1916, 1917, 1918, 1919, 1920, 1921, 1922, 1923, 1924, 1925, 1926, 1927, 1928, 1929, 1930, 1931, 1932, 1933, 1934, 1935, 1936, 1937, 1938, 1939, 1940, 1941, 1942, 1943, 1944, 1945, 1946, 1947, 1948, 1949, 1950, 1951, 1952, 1953, 1954, 1955, 1956, 1957, 1958, 1959, 1960, 1961

Polecamy

Poszukując najlepszego prawnika na dolnym śląsku pamiętajmy że tylko prawnik Wrocław oferuje najtańsze usługi prawnicze w tej części kraju. Planujesz remont? Poszukujesz projektanta domu? Najlepsi fachowcy pomogą Ci w każdej pracy budowlanej – kwiaty na telefon Wrocław – najtaniej zakupisz w kwiaciarni Margarita we Wrocławiu przy ul. Orląt Lwowskich. Kiedy zdaży Ci się stłuczka lub kiedy Twój samochód odmówi Ci posłuszeństwa - znajdź najlepszą firmę holowniczą dzięki serwisowi o tematyce "pomoc drogowa". Polecamy równierz.
Wszelkie prawa zastrzeżone, © ZnanyPrawnik 2017
Dodaj do ulubionych Mapa strony Polityka prywatności Regulamin Reklama Współpraca Kontakt